Муурленген дизайн дегени недир?
Электрик машиналарындаки литий батареялары ёл юзюнден бир къач дюйм узакълыкъта отуралар, ягъмургъа, голчиклерге ве ара-сыра сув баскъан ёл кесишмесине огърайлар. Ичиндеки улькелер юзлернен вольтнен чалышалар. Сув ве юксек кергинлик къарышмай. Оларны бири-биринден айыргъан шей – муурленген дизайндыр.
Концепциясы етерли дереджеде догъру: ичиндеки улькелерге ве электроникагъа сув ве тоз етмесин деп, къора къурмакъ керек. Амелий джеэттен бунъа иришмек ичюн прокладка материалларына, истисал допускларына ве тек тарлада бир шейнинъ авалеси олгъан сонъ ачыкъ олгъан бир авуч деталлерге дикъкъат этмек керек.

ЭВ батареяларынынъ чокъусы IP67 я да IP68 рейтинглерине, IEC 60529-да бельгиленген стандартларгъа джевап бермек ичюн япылгъан.IP67 демек, корпус бир метр сувгъа батырылгъанда отуз дакъкъа девамында сагъ къалмакъ мумкюн. IP68 буны йигирми-дёрт сааткъадже узата. Бу рейтинглер янъы истисал агрегатларында сынавдан кечириле, амма асыл вазифе секиз-он йыл девамында термоцикл, титрев ве УФ нурлары девамында муурьнинъ бутюнлигини сакълап къалмакътыр. Биринджи куню IP67-ни кечкен пакет секиз сенеси кечмей биле.

Пакетлернинъ чокъусында биринджи муурь — бу юкъары ве ашагъы корпус ярылары арасындаки сынъырдыр. Къапакълы балабан алюминий тепсини тасвир этинъиз. Чифтлешюв юзлеринде фланецлер бар, олар арасында сандвич япылгъан сыкъыла бильген прокладканен бирлештириле. Болтлар бекленильген сонъ, прокладка ашагъы сыкъыла ве фланец юзюндеки эр бир бошлукъны толдура.
Прокладканынъ сыкъыштырылмасы — саде эшитильген, амма диапазондан тыш дрейф япкъанда проблемлер догъургъан денъишкенлерден биридир. Пек аз сыкъыштырынъыз ве прокладка юзюнинъ уфакъ-тюфек низамсызлыкъларына келишмез-сув ичине ёл тапа. Чокъ сыкъылса ве прокладка материалы вакъыт кечтикче даима деформациягъа огърай, арарет денъишкен сонъ кери пружинагъа чыкъмакъ къабилиетини джоя. Адеттеки нишан къыркъ файыз сыкъыштырув этрафында бир ердедир, амма бу материалнынъ чешитине коре денъише.
Буларнынъ ич бириси экзотик муэндислик дегиль. Бу, истисал машиналарынынъ чокъусында догъру япылгъан ве сонъра ара-сыра янъылыкълар япкъан ёлларнен гъайып олгъан деталлер ишининъ чешитидир.
Кейслерни огренмек .
2022 сенеси сонъунда GM, уретан герметик махсулаты къоюлмаздан эвель, батарея корпусынынъ фланецлери керекли шекильде ерлештирильмегенини тапкъан сонъ, бир къач юз Hummer электромобилини чагъыртты. Япышув зайыф эди. Бир къач пакетке сув кирди. Машиналар я чалышмайджакъ, я да айдагъанда кучьлерини джойгъан эдилер. Корпуслар еткизиджиси «Магна»нынъ озь заводында процесслерни идаре этмек меселеси бар эди. Тюзетюв догъру эди-юзюни догъру ерлештирмек-амма хатырлав эп бир олып кечти.
Айны шу кузьде «Ян» ве «Идалия» бораны Флорида штатында бинълернен машинаны сув басты. Электриклернинъ базылары бир къач куньден сонъ янып кеттилер. Тузлу сув татлы сувдан чокъ кечириджидир ве батареянынъ корпусына киргенде, о, улькелер арасында я да юксек-кергинликли автобус панеллери боюнджа къыскъа-замык ёллары ярата биле. Пейда олгъан атешлер сыджакъ яна ве къолайлыкънен янъыдан яна. Флорида штатынынъ янгъын сёндюриджилери сув баскъан электрик машиналарыны эр бир къурулыштан элли фут узакълыкъта, ич олмагъанда, токътатаджакъларыны тевсие этип башлады.
Бу вакъиалар IP-рейтинглернинъ насыл чалышкъанында сынъырлангъаныны косьтере. Стандарт сынавларда татлы сув къулланыла. Тузлу сув озюни башкъаджа алып бара. Ве отуз дакъкъа сувгъа батырмакъ ве бир гедже сув баскъан автостоянкада отурмакъ бир шей дегиль. Акъикъий-дюнья шараитлери чокъ вакъыт стандарт косьтергенинден зияде ола.

Къапалы къораларгъа да нефес алмакъ керек. Сыджакълыкъ денъишмелери пакет ичиндеки аванынъ кенълешмесине ве тартышмасына себеп ола. Юксекликнинъ денъишмелери ич ве тыш арасындаки басым фаркъыны кочюре. Акъикъатен ава кирмеген панель сонъунда муурни патлатаджакъ я да корпусны деформация этеджек эди. Басымны енгиллештирюв ёллары буны ава кечирген, амма сувлу сувны къапаткъан гидрофоб зарлар-материаллар ярдымынен чезелер. Горе-Текс — белли истималджы нумюнеси; Дональдсон я да Порекс киби ширкетлернинъ санайы вариантлары батареяларда да айны вазифени беджерелер.
Ава чыкъарув ерининъ озю даа бир потенциаль акъызма нокътасына чевириле. Тесла 2025 сенеси белли бир Model S ве Model X автомобильлеринде сувгъа батырылгъанда сув кирювине къаршы етерли къавий олмагъан «сув басув портынынъ поршеньлерини» денъиштирмек ичюн хызмет акциясыны кечирди. Оригиналь дизайн сувны ичери кирсе, тышкъа чыкъармагъа ёл бере эди, амма сув басув вакъиалары вакътында сувнынъ кирмесини етерли дереджеде къапатмай эди.

GM Hummer вазиети сатувны токътатмакъ ве еткизмекнинъ кечиктирильмесине кетире. 2023 сенеси Porsche ве Audi автомобильлери Taycan ве e{3}}Tron GT батареяларындан акъкъанлары ичюн чагъырталар-озь еткизиджиси Dräxlmaier-акъызма сынавыны ве зарар корьген автомобильлерде батареяларны денъиштирмек имкяныны талап этти. Булар чагъыртув инфраструктурасы олгъан буюк ОЭМлер ичюн идаре этильген меселелердир. Даа кичик ичюн .махсус литий батареялары истисалджыларысанайы я да махсус автомобиль къулланмалары ичюн къуруджылыкъ пакетлери, муурь меселелеринден тарла бозукълыгъыны озьлештирмек зияде къыйын ола биле.
Маркетинг характеристикаларында муурленген дизайн пейда олмай. Муштерилер IP67 ве IP68 диапазоныны я да зарядка сурьатыны тенъештирген шекильде тенъештирмейлер. Амма о, темельдир. Сызгъан пакет ваде этильген хызмет муддетини ерине кетире бильмей. Сув баскъан сонъ чалышмагъан пакет месулиет ве башлыкълар догъура. Инженерлик гъамлы дегиль, лякин оны догъру япмакъ къалгъан эр шейнинъ чалышмасына ёл ача.
Пакет корпусыны тыкъмакъ – теджрибели .литий батареясы OEM шерикчисиозь файдасыны бере. Авария режимлери яхшы анълашыла. Материаллар ве тест усуллары пишкин. Ишанчлы пакетлерни проблемли пакетлерден айыргъан шей, адет узьре, эда этильмектир: истисалында процесслерни идаре этмек, компонентлер узеринде кельген тефтиш ве тек техникий листтеки бир къутуны тешкермек дегиль де, акъикъий-дюнья шараитлерини керчектен де акс эттирген тасдыкълав тестлери.

